Kom op pleit voor verhoging tabakstaksen

19 februari 2015

Kom op tegen Kanker schreef samen met de Stichting tegen Kanker en het Vlaams Instituut voor Gezondsheidspromotie en Ziektepreventie een opiniestuk over de tabakstaksen. Zeker in het kader van een tax shift kan een verhoging van de taksen heel wat positieve effecten hebben. Het opiniestuk verscheen op 19 februari in De Standaard.

'Een pakje Marlboro kost in Londen 12 euro, in Brussel ongeveer de helft. Een pakje roltabak kost in het VK zelfs 3 à 4 maal meer dan in België. De reden hiervoor is eenvoudig: het beladen politiek woord ”tax shift”. Toen Thatcher in 1979 aan de macht kwam, wou ze een verschuiving van directe belastingen naar indirecte belastingen. Hogere belastingen op tabak waren een onderdeel van haar plan. Systematisch werd elk jaar de prijs van tabak sterk verhoogd. De Britse prijzen voor tabaksproducten zijn nu de hoogste van de EU. Met allerlei gunstige effecten. In de periode 2000-2014 daalde het percentage rokers met een derde, stegen de inkomsten uit tabakswaren met 30 % en daalde de illegale handel met meer dan de helft. Deze regering wil ook een tax shift en minder directe belastingen. Dit staat zwart op wit in de regeringsverklaring Tot dusver heeft de regering deze politiek nog niet doorgevoerd, want verleden maand werden de accijnzen op sigaretten niet en op roltabak nauwelijks verhoogd.

Cadeau voor de tabaksindustrie

De belastingen zijn niet verhoogd, maar de prijs van een pakje sigaretten is wel duurder geworden. Een initiatief van de tabaksindustrie, niet van de overheid. Een prijsverhoging levert de overheid via de proportionele accijnzen fiscale opbrengsten op, maar minder dan de belastingsverhoging via de vaste, specifieke accijnzen die door Financiën zou worden doorgevoerd. Specifieke accijnzen zijn vaste bedragen per tabaksproduct, die alle tabaksproducten in gelijke mate duurder maken en een vaste fiscale opbrengst garanderen. Proportionele accijnzen en BTW zijn percentages van de verkoopsprijs, die de fabrikant meer ruimte geven om zijn prijs en winstmarge te bepalen. De regering heeft door het initiatief uit handen te geven tientallen miljoenen euro aan de tabaksindustrie cadeau gedaan in plaats van ze zelf op zak te steken.

Verhoging van de specifieke accijnzen: goed voor gezondheid en overheid!

Het blijft eigenaardig dat een verhoging van belastingen op tabak niet meer aandacht krijgt. Er bestaat internationale consensus dat hogere belastingen leiden tot een daling van de verkoop, maar ook tot een stijging van de inkomsten voor de overheid. 180 landen die de kaderconventie van de Wereldgezondheidsorganisatie ter bestrijding van het tabaksgebruik hebben geratificeerd, hebben dit verleden jaar in Moskou nogmaals bevestigd. Wij hebben berekend dat een verhoging van 50 cent specifieke accijnzen per pakje roltabak en een verhoging van 25 cent specifieke accijnzen per pakje sigaretten de schatkist 237,5 miljoen euro oplevert. De verhoging van de specifieke accijnzen op sigaretten en tabak zal het aantal rokers doen dalen, minder jongeren aanzetten tot roken en de gezondheidskloof doen afnemen. (Het terugdringen van de verschillen in verwachte gezonde levensjaren is trouwens ook een van de prioritaire gezondheidsdoelstellingen uit het regeerakkoord.) Vooral de goedkope roltabak zet jongeren aan te roken. Wij zijn niet diegenen die zwaar aan de kar van de tax shift gaan trekken, maar als deze politiek onze populaire kankerstokjes duurder maakt, dan is dit voor ons mooi meegenomen. Elk jaar zijn er meer doden door longkanker bij vrouwen en hier willen wij een halt toeroepen. Belastingsverhogingen zijn zelden populair. Bij roken ligt dit anders. In 2014 waren volgens een enquête van de Stichting tegen Kanker 58% van de ondervraagden voorstander van een prijsverhoging van 1 euro per pakje roltabak. Waar wacht onze overheid nog op?'

Help mee

Doe een gift!