Op naar een aangepaste nazorg na darmkanker

15 juli 2016

Steeds meer mensen met darmkanker overleven de ziekte, maar velen kampen jaren na hun behandeling nog met de nadelige effecten.

Zoals constipatie, diarree, vermoeidheid en slapeloosheid.
Daarom pleit Kom op tegen Kanker voor een betere nazorg. Het aantal mensen dat kanker langdurig overleeft, neemt voortdurend toe. Meer dan de helft van de patiënten is vijf jaar na een kankerdiagnose nog altijd in leven. Daarom is de levenskwaliteit, ook enkele jaren na de kankerbehandeling, alsmaar belangrijker. Kom op tegen Kanker heeft al meermaals geijverd voor een betere zorgverlening voor (ex-)kankerpatiënten en maakte daarom middelen vrij om, voor het eerst in Vlaanderen, de levenskwaliteit bij een grote groep (ex-)patiënten te laten onderzoeken door de Stichting Kankerregister. Er is gekozen om deze studie te doen bij (ex-)patiënten met darmkanker. Zij kregen vier tot zeven jaar voor de bevraging de diagnose van dikkedarm- of endeldarmkanker.

‘De deelnemers aan ons onderzoek rapporteren verschillende klachten, gaande van stoelgangproblemen en schaamte hierover, tot vermoeidheid, slapeloosheid en seksuele problemen', vertelt Cindy De Gendt, senior onderzoeker Stichting Kankerregister. 'Ten gevolge daarvan hebben ze vaker problemen met taken op hun werk of in het huishouden en in hun vrije tijd. Daarnaast maken ze zich zorgen over hun gezondheid in de toekomst en signaleren ze een verlaagd zelfbeeld.’

Grote verschillen door behandelingskeuze
Uit de bevraging blijkt dat de symptoomlast en de gevolgen daarvan verschillen afhankelijk van de gevolgde behandeling. (Ex-)patiënten met dikkedarmkanker, die chemotherapie kregen na een operatie, signaleren jaren later nog altijd meer stoelgangproblemen, haarverlies en verminderde smaakzin dan (ex-)patiënten met een operatie zonder chemotherapie. Wie voor de behandeling van endeldarmkanker (chemo)radiotherapie kreeg, gevolgd door een operatieve ingreep, heeft meer last van stoelgangproblemen en schaamte daarover dan wie enkel een operatie kreeg. Personen met een stoma, hebben dan weer vaker last van fecale incontinentie, en schaamte hierover, ook al werd het stoma ondertussen gesloten.

‘De grote verschillen in fysiek en sociaal functioneren maken duidelijk dat er jaren na de behandeling nog nood is aan nazorg, die rekening houdt met de ondergane behandeling', stelt Ward Rommel, expert kankerzorg bij Kom op tegen Kanker. 'Artsen en andere zorgverstrekkers weten nu dat (ex-)patiënten jaren na chemotherapie of radiotherapie nog klachten hebben, zoals stoelgangproblemen en verminderde smaakzin. Ze kunnen daar in de nazorg van (ex-)patiënten extra aandacht aan besteden. Voor de overheid zijn de resultaten interessant om in kaart te brengen waar er grote zorgnoden zijn en waar er dus nood is aan investeringen in zorg.’

Aangepaste zorg
Ook geslacht en leeftijd zorgen voor verschillen. Zo duiden vrouwen een lagere levenskwaliteit aan dan mannen. Ze voelen zich slechter dan mannen op zowel fysiek, emotioneel als sociaal vlak en kennen meer problemen om hun werk, huishouden en vrije tijd op te nemen. Mannen daarentegen rapporteren meer seksuele problemen.

Vaker dan oudere patiënten signaleerden jongere respondenten meer pijn, een lager zelfbeeld en meer financiële problemen ten gevolge van hun ziekte. Oudere patiënten meldden meer algemene fysieke problemen, zoals urineverlies. Zelfs indien deze verschillen een weerspiegeling zijn van verschillen in de rest van de bevolking, suggereren ze in elk geval dat bepaalde groepen baat hebben bij extra ondersteuning.

Deze studie toont aan dat de diagnose darmkanker jaren na de behandeling nog steeds een grote invloed heeft op het leven van patiënten. Kom op tegen Kanker pleit daarom voor een betere opvolging en nazorg na de behandeling zodat (ex-)patiënten zo goed mogelijk hun professioneel en sociaal leven van voor de diagnose kunnen opnemen. Op basis van dit eerste onderzoeksrapport is al duidelijk op welke aandachtspunten zorgverstrekkers moeten letten bij de opvolging van mensen die darmkanker hebben gehad.

Het is de bedoeling om deze bevraging bij patiënten van darmkanker in de toekomst te herhalen, om zo tot een longitudinaal onderzoek te komen. Kom op tegen Kanker zal ook investeren in gelijkaardig onderzoek naar levenskwaliteit voor andere kankertypes, maar roept tegelijkertijd de overheid op om zich daarachter te scharen.


Het onderzoeksrapport en een samenvatting ervan kunnen gedownload worden op kankerlevenskwaliteit.be/publicaties

Help mee

Doe een gift!