Rookwetgeving redt steeds meer levens

30 juni 2016

Het algemeen rookverbod in de horeca bestaat op 30 juni exact vijf jaar. De positieve gevolgen van het verbod op roken op de werkvloer en de horeca zijn nu al duidelijk merkbaar. Uit een onderzoek van UHasselt blijkt dat er tussen 2006 en 2011 in totaal liefst 3040 hartinfarcten vermeden in Vlaanderen.

Ter gelegenheid van de vijfde verjaardag van het algemeen rookverbod in de horeca, heeft Kom op tegen Kanker aan onderzoekers van Universiteit Hasselt gevraagd om het effect te becijferen van de verschillende stappen in de rookwetgeving op de overlijdens door hartaanvallen in Vlaanderen.

Die wetgeving is immers in fases ingevoerd. Sinds 1 januari 2006 is er het rookverbod op de werkvloer en in openbare ruimtes, dat in restaurants volgde op 1 januari 2007. Drie jaar later, januari 2010, werd het verbod in brasserieën en tavernes ingevoerd en sinds 1 juli 2011 is er ook een rookverbod in cafés, discotheken en casino’s.

Duidelijke gezondheidswinst

De resultaten uit het onderzoek zijn opvallend bemoedigend. Na elke verstrenging van de rookwetgeving is er sprake van bijkomende gezondheidswinst.

Het rookverbod op de werkvloer heeft gezorgd voor een onmiddellijke daling in dodelijke hartaanvallen bij zowel mannen als vrouwen en in alle leeftijdscategorieën, maar de daling was het grootst bij vrouwen jonger dan 60 jaar (-30,5%). De invoering van het rookverbod in restaurants zorgde voor een extra, geleidelijke daling, deze keer voornamelijk bij mannen ouder dan 59 jaar (jaarlijks bijkomend -3,6%). Het rookverbod in brasserieën en tavernes deed het aantal dodelijke hartaanvallen dan weer vooral dalen bij vrouwen jonger dan 60 jaar (-21,3 %), maar ook bij mannen jonger dan 60 jaar (-11,2%).

Bianca Cox, onderzoeker-epidemioloog aan het Centrum voor Milieukunde van de UHasselt: “In totaal zijn door opeenvolgende maatregelen tussen 2006 en 2011 minstens 3040 dodelijke hartinfarcten in Vlaanderen vermeden. De stelselmatige uitbreiding van het rookverbod heeft in die zin dus enorm veel mensenlevens gered. Van de gezondheidswinst na de invoering van het rookverbod in cafés, discotheken en casino’s zijn nog geen cijfers bekend, maar het is aannemelijk dat het positieve effect zich zal verderzetten. Ook buitenlandse studies tonen aan dat de gezondheidseffecten versterkt worden door bijkomende rookwetgevingen.”

Marc Michils, algemeen directeur Kom op tegen Kanker: “Het is duidelijk dat de gezondheidswinst van dit rookverbod erg groot is. En dan kijken we nog niet eens naar het terugdringen van andere ziektes zoals longkanker, diabetes en vaatziekten. Voor ons zijn deze cijfers een signaal om verder in te zetten op een strengere naleving van het rookverbod in cafés en discotheken, want dat wordt nog te vaak met de voeten getreden. De positieve resultaten moeten beleidsmakers ook motiveren voor een verdere verstrenging van de rookwetgeving, want er is absoluut nog vooruitgang mogelijk. Denk maar aan een verbod op roken in de auto in het bijzijn van kinderen. Het maatschappelijk draagvlak is er: 91% van de Belgen is nu al gewonnen voor dat idee.”

Noodzakelijke stappen

Minister van Volksgezondheid Maggie De Block heeft in haar antitabaksplan aangekondigd dat ze zal investeren in extra controleurs, opdat het rookverbod in de horeca beter zou worden nageleefd. Dat is een beslissing die Kom op tegen Kanker toejuicht, want al te vaak wordt het verbod geschonden. Maar Kom op tegen Kanker vraagt ook dat de naleving van de rookwetgeving een prioriteit wordt voor alle parketten. Extra controles hebben immers alleen zin als de inbreuken niet worden geseponeerd.

Daarnaast zijn er een aantal kwetsbare groepen die op dit moment nog te vaak blootstaan aan de gevaren van meeroken. In de eerste plaats zijn er enkele uitzonderingen op het rookverbod op de werkvloer, bijvoorbeeld voor verzorgenden en huishoudhulpen. Als hun werkplek zich in de privésfeer van een roker bevindt, zijn zij niet beschermd door de wetgeving. De grote gezondheidswinst die blijkt uit de onderzoeksresultaten moet een aanmoediging zijn voor een betere bescherming van deze werknemers. In het kader van zijn “Actieplan voor een rookvrije leef- en werkomgeving” voert Kom op tegen Kanker hierover gesprekken met de koepelorganisaties Federgon en de Vlaamse Vereniging voor Diensten Gezinszorg.

Tot slot zijn ook minderjarigen nog te weinig beschermd tegen de kwalijke gevolgen van meeroken. Kom op tegen Kanker roept het federale parlement daarom op om snel werk te maken van een rookverbod in de auto als minderjarigen meerijden. Kinderen zijn nog kwetsbaarder dan volwassenen en kunnen niet kiezen om niet mee te roken. Een wetsvoorstel in die zin ligt momenteel voor in de Commissie voor Volksgezondheid.  

Help mee

Doe een gift!