Vermindering fijn stof kan in Vlaanderen jaarlijks meer dan 2000 doden voorkomen

19 mei 2009

De volgende Vlaamse regering moet de strijd tegen het fijn stof veroorzaakt door het verkeer dringend opvoeren. Dat staat in de evaluatie die de Vlaamse Liga tegen Kanker (VLK) maakte van de afgelopen Vlaamse regeerperiode.

De VLK pleit daarbij onder meer voor een slimme kilometerheffing en de hervorming van de verkeersbelastingen om de uitstoot terug te dringen.  De VLK hoopt dat, ook buiten het fijnstofdebat, elke toekomstige minister een ‘gezondheidsreflex’ ontwikkelt. Gezondheid moet volgens de VLK immers ieders zorg zijn, niet enkel die van de minister van Volksgezondheid. Dat het kan, bewijzen alvast de initiatieven rond roken en gezonde voeding in het onderwijs van de afgelopen regeerperiode.

Opdat haar evaluatierapport met beleidsvoorstellen na de verkiezingen niet ‘onder het stof zou verdwijnen’, bezorgt de VLK aan de partijvoorzitters een zakdoek met een knoop erin en de boodschap: “Deze zakdoek beschermt niet tegen fijn stof. Uw beleid hopelijk wel. Denk eraan, ook na 7 juni.”

Naar aanleiding van het einde van de Vlaamse legislatuur maakte de VLK een evaluatie van het Vlaamse regeringsbeleid. Ze focuste daarbij op drie onderwerpen: de uitstoot van fijn stof door het verkeer, roken en voeding in het onderwijs, en het gezondheids- en welzijnsbeleid t.a.v. kankerpatiënten. Er zijn volgens de VLK belangrijke stappen vooruit gezet maar de nieuwe regering staat nog voor enkele grote uitdagingen.

Niet zo fijn stof
De VLK vraagt de volgende Vlaamse regering structurele maatregelen te nemen om de uitstoot van fijn stof door het verkeer te verminderen. Vlaanderen slaagt er voorlopig niet in om de Europese luchtkwaliteitsnormen te halen. De VLK pleit voor een slimme kilometerheffing en de hervorming van de verkeersbelastingen, om het vrachtwagen- en autoverkeer te ontmoedigen en het gebruik van milieuvriendelijker vervoer te stimuleren.

Daarnaast wil de VLK dat de nieuwe regering de lat hoger legt en een realistisch tijdpad uittekent om de strengere normen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) te halen. Wetenschappers schatten dat je in Vlaanderen jaarlijks 1721 sterfgevallen ten gevolge van hart- en longziekten en 317 door longkanker kan vermijden als de concentratie van fijn stof kleiner dan 2,5 µm (PM2,5) gemiddeld slechts 15µg/m³ zou bedragen. In het centrum van Brussel en Antwerpen schommelen de PM2,5-concentraties momenteel rond de 25 µg/m³.

Om het probleem van het fijn stof structureel te kunnen aanpakken, moeten alle ministers van de verschillende beleidsdomeinen aan hetzelfde zeel trekken. Zo moet het beleid inzake ruimtelijke ordening, zoals de inplanting van bedrijven en woonzones en de uitbreiding van wegeninfrastructuur, systematisch getoetst worden op zijn gezondheidseffecten. De regering moet ook meer investeren in de ontwikkeling van de binnenvaart en spoorverbindingen met de havens, zodat het goederenvervoer zich op een milieuvriendelijkere wijze kan ontplooien.

Gezondheid in het onderwijs
De VLK maakte ook een evaluatie van het Vlaamse preventiebeleid inzake roken en gezonde voeding in het onderwijs. De departementen Onderwijs en Volksgezondheid blijken goed te hebben samengewerkt in de voorbije legislatuur. Een geïntegreerd beleid voor gezondheidsbevordering op school resulteerde ondermeer in een totaal rookverbod en sensibilisatie-initiatieven voor gezonde drankjes en tussendoortjes in de scholen. Een bewijs dat een ‘gezonde reflex’ in andere beleidsdomeinen mogelijk is. Het komt er nu vooral op aan deze inspanningen voort te zetten.

En wat deed de regering voor de kankerpatiënt?
Ten slotte ging de VLK na in welke mate de regering vooruitgang boekte in enkele beleidsdomeinen die het welzijn van kankerpatiënten sterk beïnvloeden, zoals de Vlaamse zorgverzekering en de palliatieve zorg. De VLK vraagt de regering snel werk te maken van de geplande maximumfactuur in de zorg, om patiënten met zware zorgkosten beter te beschermen. Ze vraagt dat de regering hierbij rekening houdt met ernstig zieken die veel niet-medische zorgkosten hebben maar momenteel niet in aanmerking komen voor een premie van de zorgverzekering omdat ze volgens de toegangsvoorwaarden te zelfredzaam zijn.
De financiering van de palliatieve zorg blijft ook een pijnpunt. Ondanks het toenemende belang van deze zorg en de nieuwe uitdagingen, zoals vroegtijdige zorgplanning en levenseindebeslissingen, blijft de palliatieve sector worstelen met een ontoereikende en onzekere financiering. De VLK roept de volgende regering op om de overkoepelende Federatie Palliatieve Zorg, de palliatieve netwerken, die regionaal de palliatieve zorg coördineren, en de palliatieve dagcentra, die instaan voor de tijdelijke opvang van patiënten, voldoende te ondersteunen, zodat ze optimaal kunnen bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de palliatieve zorg in Vlaanderen.

 

Help mee

Doe een gift!