Vlaamse Liga tegen Kanker plaatst kanttekeningen bij maatregelen tegen gedwongen meeroken

20 januari 2004

De Vlaamse Liga tegen Kanker (VLK) is verheugd over het plan van staatssecretaris voor Arbeidsorganisatie en Welzijn op het Werk, Kathleen Van Brempt, om elke werknemer het recht op een rookvrije werkomgeving te garanderen. Het KB dat de staatssecretaris klaar heeft, is een belangrijke stap in de goede richting: een gezonde leef- en werkomgeving voor iedereen. Ook het antitabaksplan van minister van Volksgezondheid Rudy Demotte bevat positieve elementen maar biedt geen oplossing voor de situatie in de horeca.

"Elke werknemer heeft recht op een rookvrij werklokaal." Dat is het uitgangspunt van het nieuwe KB van staatssecretaris Kathleen Van Brempt, die dat recht ook vlot afdwingbaar wil maken. De staatssecretaris komt daarmee tegemoet aan de belangrijkste eis die de VLK op haar Vierde Dag tegen Kanker in september vorig jaar formuleerde.

"Een rookvrije werkplaats zal de norm worden", stelt de staatssecretaris in een toelichting bij haar plannen. Dat kan je alleen maar toejuichen. Roken in het bijzijn van niet-rokers is vandaag nog altijd de regel. Het KB draait de rollen om: de roker zal zich moeten schikken naar de niet-roker. Roken wordt de uitzondering, niet-roken de norm. Voor de VLK is dit een belangrijke stap naar een gezonde werkomgeving voor iedereen. Al ziet de VLK geen reden waarom het nog twee jaar moet duren vooraleer het KB van kracht wordt.

Volgens het KB kunnen de werkgevers rookruimtes voorzien. "Goed geventileerde rokersruimten of rokershoekjes zijn in de meeste gevallen de aangewezen oplossing", stelt Van Brempt. Volgens de staatssecretaris mag hier "onder geen beding rookhinder uit voortspruiten". Toch stelt zich hier een dubbel probleem. Ten eerste: wat doe je met de werknemers die deze ruimtes moeten schoonmaken? Hebben zij geen recht op een rookvrije werkplaats? En ten tweede: hoe ga je ervoor zorgen dat er geen rookhinder is? Wetenschappers zijn het erover eens: ventilatie kan de lucht nooit vrijhouden van de tabaksrook en zijn kankerverwekkende stoffen. Zelfs dagen nadien blijven deze stoffen in de ruimte aanwezig. En je kan onmogelijk vermijden dat de rook bij het openen van de deur binnendringt in de rest van het bedrijf.

Eenzelfde probleem stelt zich in de horeca. Ventilatiesystemen en gescheiden rokerszones kunnen er het recht op een rookvrije omgeving niet garanderen. Het plan van minister van Volksgezondheid Rudy Demotte om de rookvrije ruimte in horecazaken van meer dan 50m² uit te breiden van 50 tot 75%, is een vooruitgang, maar het probleem blijft. Rook houdt nu eenmaal geen rekening met wettelijk vastgelegde zones: hij verspreidt zich over het hele café of restaurant, of er nu 50 of 75% "rookvrije" ruimte is voorzien.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is "geen enkel niveau van blootstelling aan omgevingsrook zonder gevaar. Luchtverversing noch afgescheiden rokerszones kunnen de lucht vrijhouden van deze belangrijke bron van luchtvervuiling." Het inrichten van gescheiden ruimtes en het installeren van filters is niet effectief en kost de horeca bovendien handenvol geld. De VLK ziet overigens geen reden waarom minister Demotte het recht op een rookvrije werkomgeving dat staatssecretaris Van Brempt wil invoeren, niet zou toepassen in de horeca. Kelners, café-uitbaters en restauranthouders hebben evenzeer recht op een rookvrije werkomgeving.

Het antitabaksplan van minister Demotte bevat nochtans ook lovenswaardige initiatieven. Zo wil hij dat België de kaderconventie tegen tabak van de WHO ondertekent. Volgens artikel 8 van die conventie moeten de nationale overheden effectieve maatregelen nemen om alle mensen te beschermen tegen gedwongen meeroken op het werk, in het openbaar vervoer en in openbare plaatsen. De VLK vraagt dat de minister de daad bij het woord voegt en de hele horeca rookvrij maakt, zoals dat al het geval is in Noorwegen, Zweden, verschillende Amerikaanse steden, en binnenkort ook in Ierland.

Dr. Vic Anciaux
Voorzitter

Help mee

Doe een gift!