VLK: ‘Proactieve geneeskunde vergt proactief beleid’

04 januari 2013

De Vlaamse Liga tegen Kanker (VLK) en het Instituut voor Samenleving en Technologie* (IST)  gaven de Onderzoeksgroep Medische Sociologie en Gezondheidsbeleid van de Universiteit Antwerpen de opdracht om de maatschappelijke gevolgen van proactieve geneeskunde uit te zoeken. Het resultaat is een dossier dat het maatschappelijke debat over de inzet van proactieve initiatieven opentrekt. De bevindingen in het rapport zijn niet enkel gebaseerd op literatuur en op interviews met experts. Er werd via een internetenquête ook gepeild naar de mening van de bevolking.

Proactieve geneeskunde richt zich op klachtenvrije en in principe dus gezonde mensen. Dat is zo bij de vroegtijdige opsporing van kanker, bij genetische tests om het risico op kanker te bepalen en bij vaccinaties om het risico op kanker te doen dalen. Na het enthousiasme en het geloof dat deze technologieën alleen maar voordelen bieden (‘want de kans op overleving vergroten’), wordt stilaan duidelijk dat de medaille ook een keerzijde heeft. Zo kan proactieve geneeskunde ook aanleiding geven tot onnodige, vaak dure, medische ingrepen en tot zinloos fysiek en emotioneel leed.

Bovendien is de proactieve geneeskunde in opmars. Alles wijst erop dat de industrie de komende jaren nog meer in deze nieuwe technologieën zal investeren. Verwacht wordt dan ook dat het aantal proactieve initiatieven dat – ook los van de overheid en buiten het reguliere medische circuit – beschikbaar zal worden, alleen maar zal toenemen. Meer en meer burgers zullen daardoor diagnoses te horen krijgen van aandoeningen waarvoor zelfs nog geen goede therapie beschikbaar is. Dergelijke diagnoses maken de mensen alleen maar vroeger ‘ziek’, laten heel wat gezonde levensjaren verloren gaan en hebben geen gunstig effect op het overleven. Hoe dan ook zullen diagnoses bijna altijd aanleiding geven tot medisch handelen en dus medische kosten.
De overheid heeft er dan ook alle belang bij om de verdere evolutie van de proactieve geneeskunde niet aan het toeval over te laten. Proactieve geneeskunde vergt een proactief beleid. Dat is zowel in het belang van de burger, als in het belang van een goed beheer van het ziekteverzekeringsbudget.

Op dinsdag 11 december stelden de onderzoekers, het IST en de VLK het dossier voor in de commissie Welzijn van het Vlaams Parlement. Het werd er erg positief onthaald. In het afsluitende hoofdstuk van het dossier worden aandachtspunten voor de bevolking en voor de overheid geformuleerd.

Lees hier het volledige dossier.

* Het Instituut voor Samenleving en Technologie is een onafhankelijke en autonome instelling verbonden aan het Vlaams Parlement. Het instituut onderzoekt de maatschappelijke aspecten van wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen. Daarmee wil het Instituut bijdragen tot het verhogen van de kwaliteit van het maatschappelijke debat en tot een beter onderbouwd besluitvormingsproces. Het IST is op 31 december 2012 stopgezet. 

Help mee

Doe een gift!