Palliatieve zorg - Ook luisteren naar wat niet gezegd wordt

De Palliatieve Limburgse Ondersteuningsequipe, kortweg Pallion, staat al meer dan 20 jaar paraat om palliatieve patiënten en hun naasten psycho-emotioneel bij te staan in de verwerking en aanvaarding van wat hen overkomt. Wij mochten mee op huisbezoek om te ontdekken wat de actievoerders en donateurs van Kom op tegen Kanker helpen bewerkstelligen.

Alvorens op pad te gaan, geeft algemeen coördinator Kristine Jacobs nog snel wat info mee: 'Onze equipe bestaat uit tien verpleegkundigen, die voor de huisbezoeken instaan, een psychologe, twee equipe-artsen, drie administratieve medewerkers en een vormingsmedewerkster. Samen werken wij volgens de voorwaarden van het RIZIV, dat met Kom op tegen Kanker onze inkomstenbron vormt. Tot nog toe hebben wij 5500 patiënten, van jongvolwassenen tot bejaarden, en hun families palliatief ondersteund. Aanmelders zijn meestal huisartsen of familieleden.'

Aan het stuur zit Yolanda Hustings, verpleegkundige en deskundige palliatieve zorg én mentor-voor-één-dag: 'Pallion toelaten is letterlijk en figuurlijk de deur voor ons opendoen.' Angsten delen dus: de angst om te sterven of om anderen achter te laten, maar ook bijvoorbeeld om een dierbare te verliezen of alleen te vallen. 'Ik heb een eigen praktijk opgegeven omdat dit werk mij zo fel aansprak: aftasten wat er bij mensen leeft en ontdekken waar ze de energie halen om in het leven te staan. Er is niets puurders. Mensen vallen op zichzelf terug en in één notendop hoor je zoveel. Daarbij moet je ook luisteren naar wat er niet gezegd wordt.'

1ste huisbezoek, de familie Knoops
Mathieu Knoops kreeg drie maanden geleden te horen dat de prostaatkanker waartegen hij vecht niet te genezen is: er is uitzaaiing naar de blaas. Samen met zijn dochter Els en zijn vrouw is hij aan een tweede gesprek toe. Dat verloopt wat moeizaam, want alles gaat via Els; haar mama is doofstom en ook de discreet lachende Mathieu heeft moeite met horen en spreken. Vandaag wordt duidelijk dat dochter Els het zwaar te verduren heeft, want haar papa laat niet veel blijken en piekert niet, 'tenzij over de kleinkinderen', terwijl haar mama geen thuishulp wil en een echte 'plantrekker' is. 'Ik kan het niet allemaal alleen', zegt Els, 'Pallion luistert naar me en geeft me wat hulp en raad. Ik was ook blij dat mijn broer bij het eerste gesprek aanwezig was.' Terwijl een klok de maat tikt, zegt Els dat Mathieu graag het einde van het jaar en zijn zeventigste verjaardag zou halen.

2de huisbezoek, de familie Timmermans
In dezelfde gemeente worden we ontvangen door Mia, de echtgenote van een gepensioneerde slager. Anderhalve week geleden, na drie maanden chemokuur tegen longkanker en een reeks embolieën, is Paul ongeneeslijk verklaard. Hij ligt in bed, maar zit al gauw mee aan tafel in zijn rolstoel. 'Ik voel me beter', zegt hij, 'en daar trek ik me aan op. Zodra het gaat, wil ik de heg snoeien.' Zijn vrouw Mia protesteert echter meteen: 'Hij weegt nog maar 50 kilo en dat mag dus niet'. Zijn auto heeft ze net verkocht, terwijl hij beloofd had er volgende zondag mee croissants te gaan halen. 'Ik wil weten of ik dat nog kan,' zegt Paul nog, 'maar Mia wil niet, uit schrik dat ik een infectie oploop. Ik begrijp haar bezorgdheid, maar ben het er niet mee eens.' Mia heeft 'een helse schrik'. Ze wil de controle over haar leven niet kwijt, noch aan de kanker, noch aan de familie: 'Soms denk ik: het slipt door mijn handen.' En ze besluit: 'Zorg is belangrijk voor Paul, maar ook voor wie achterblijft. Dat is géén luxe.' (MD)

Help mee

Doe een gift!