sigaretten

Kom op tegen Kanker en Alliantie voor een Rookvrije Samenleving verwelkomen accijnsverhoging op tabaksproducten

Delen

Een pakje sigaretten zal volgend jaar zo’n 7,50 euro kosten (tegenover 6,80 euro nu). De prijs van een pakje roltabak stijgt naar iets meer dan 11 euro (vandaag betaal je er 9,7 euro voor). Dat is een gevolg van de beslissing van de Belgische regering om de accijnzen op tabaksproducten aanzienlijk te verhogen. Goed nieuws, vindt de Alliantie voor een Rookvrije Samenleving, een brede coalitie van gezondheidsorganisaties waar Kom op tegen Kanker het initiatief toe nam.

Roken is grootst vermijdbare oorzaak van kanker

Roken is een hardnekkige verslaving die veel persoonlijk en maatschappelijk leed veroorzaakt. Nog altijd sterven hierdoor in ons land nog 14.000 mensen per jaar, of bijna 40 mensen per dag. Daarmee is roken de belangrijkste vermijdbare doodsoorzaak. Daarnaast lijden ook nog eens 300.000 landgenoten aan een tabaksgerelateerde ziekte. 

Accijnsverhoging meest effectieve middel om tabaksgebruik te minderen

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie, de Wereldbank en de wetenschappelijke literatuur is een verhoging van de accijnzen op tabaksproducten de meest effectieve beleidsmaatregel om tabaksgebruik te doen afnemen.

Hogere prijzen

  • motiveren rokers om te stoppen met roken
  • verhogen de drempel voor niet-rokers en jongeren om te beginnen met roken
  • verminderen het risico op herval voor wie stopt met roken
  • verlagen het aantal gerookte sigaretten bij rokers die wel blijven roken

Uit internationale studies blijkt dat tabak 10 % duurder maken het verbruik gemiddeld met bijna 5 % doet afnemen in landen met een hoog welvaartsniveau.

Hedwig Verhaegen

directeur Kennis & Beleid bij Kom op tegen Kanker

Hedwig_Verhaegen

Pakje sigaretten wordt 10 % duurder, pakje roltabak 15%

Als de tabaksindustrie haar huidige nettoprijzen behoudt, zal deze accijnsverhoging voor een prijsstijging zorgen van ruim 10 % op een pakje sigaretten en ruim 15 % op een pakje roltabak. In 2021 zal een pakje sigaretten daardoor zo’n 7,50 euro kosten. Voor een pakje roltabak zullen rokers dan iets meer dan 11 euro euro neertellen. Mocht de tabaksindustrie beslissen haar eigen winstmarges te verkleinen en de nettoprijzen te verlagen, dan kunnen de prijsstijgingen een tikkeltje lager uitvallen. Het gaat om substantiële prijsverhogingen en dat is cruciaal om gezondheidswinst te boeken, want kleine prijsstijgingen hebben geen of nauwelijks effect op het rookgedrag, omdat tabak zo’n verslavend product is. ‘Go big’ is dan ook het advies van de WHO en dat doet de regering met deze prijsstijging. Internationale studies geven aan dat in landen met een hoog welvaartsniveau bij een verhoging van de prijs met 10 % het tabaksverbruik gemiddeld met 4,8 % afneemt.

Meeste voordeel voor sociaaleconomisch zwakkere groepen

Een veelgehoorde kritiek op het verhogen van tabaksaccijnzen is dat de sociaaleconomisch zwakkere rokers harder getroffen worden. De impact van een prijsstijging op hun gezinsbudget is namelijk groter, waardoor ze nog armer dreigen te worden. Als we evenwel naar de ruimere effecten van zo’n accijnsverhoging kijken, zien we dat die net sociaal gunstige effecten heeft. 

Roken is een van de belangrijkste oorzaken van gezondheidsongelijkheid. Het komt meer voor bij laaggeschoolden en bij mensen met een lager inkomen dan bij mensen met een hoger inkomen. Aangezien roken bijzonder schadelijk is voor de gezondheid, vertaalt dat verschil in rookgedrag zich ook in grote verschillen in ziekte- en sterftecijfers; met hogere ziektekosten, meer arbeidsongeschiktheid en inkomensverlies tot gevolg. Tegelijkertijd zijn de sociaaleconomisch kwetsbare groepen gevoeliger voor prijsstijgingen van tabaksproducten. Zij zijn dan meer geneigd om hun rookgedrag aan te passen. Het gezondheidseffect van een accijnsverhoging zal dus groter zijn bij deze groepen, wat voor hen een belangrijke kostenbesparing met zich meebrengt.

Hogere accijnzen helpen gezondheidskloof dichten

Met deze accijnsverhoging zet de regering dus een belangrijke stap vooruit in het verkleinen van de gezondheidskloof tussen sociaaleconomisch sterkere en kwetsbare groepen. Om het verkleinen van die gezondheidskloof nog verder te stimuleren, is het belangrijk ook in te zetten op programma’s die kwetsbare rokers ondersteunen in het stoppen met roken (farmacotherapie, gedragsondersteuning, campagnes …) zodat ze er ook effectief in slagen hun ongezonde gewoonte af te zweren. De Alliantie vertrouwt erop dat de regering ook daarvan tijdens de komende legislatuur werk zal maken.

Zo beginnen ook minder jongeren met roken

De beste remedie tegen tabaksverslaving is natuurlijk nooit met roken te beginnen. Als we de tabaksepidemie een halt toe willen roepen, is het dan ook cruciaal te voorkomen dat jongeren beginnen met roken, want bijna 90 % van de blijvende rokers is voor zijn 21ste met roken begonnen. En ook daar kan deze accijnsverhoging een belangrijke rol in spelen. Omdat jongeren over weinig inkomsten beschikken zijn ze veel prijsgevoeliger dan volwassenen. Hoge tabaksprijzen zijn dan ook een probaat middel om jongeren van de sigaret te houden.

Minder roken levert ons een betere, rijkere samenleving op

Ook voor de bredere samenleving is deze accijnsverhoging goed nieuws. Roken veroorzaakt namelijk niet alleen veel menselijk leed. Het kost onze samenleving ook handenvol geld. Zo’n 13 miljard per jaar, zo becijferde de SOCOST-studie enkele jaren geleden. Geld dat we goed voor andere dingen zouden kunnen gebruiken. De Alliantie voor een Rookvrije Samenleving is dan ook verheugd dat de Belgische regering met deze substantiële accijnsverhoging voluit de kaart van een betere volksgezondheid heeft getrokken. Tegelijkertijd roept zij de minister van Volksgezondheid en de minister van Financiën op om de aangekondigde inspanningen in de volgende jaren verder te zetten. We zullen er met zijn allen wel bij varen. 

  • Het recht op een rookvrije wereld. Daar ijvert de Alliantie voor een Rookvrije Samenleving, en dus ook Kom op tegen Kanker, voor. Benieuwd hoe we dat doen? Ontdek er meer over.
Thema's: Preventie Roken