Promotors:
Offner Fritz (Ugent)
Project Partners:
Ugent
UZGent
Budget uitgereikt door Kom op tegen Kanker:
€451.129
Samenvatting
Inleiding
Het diffuus grootcellig B-cel lymfoom (DLBCL) is het meest voorkomende histologische subtype van het non-Hodgkin lymfoom. DLBCL is een agressieve maligniteit die uitgesproken heterogeen is op morfologisch, genetisch en biologisch vlak. Hoewel een complete remissie wordt bereikt in 70% van de patiënten met eerstelijns immunochemotherapie (R-CHOP), hebben refractaire of hervallen patiënten nog steeds een slechte prognose, met een 5-jaars overleving van slechts 20%.
Hypothese
De analyse van circulerende nucleïnezuren in het bloedplasma (liquid biopsy) is veelbelovend in kankeronderzoek omwille van het minimaal-invasieve karakter, de capaciteit om de inter- en intra-tumorale heterogeniteit te weerspiegelen, alsook de mogelijkheid tot herhaalde bloedafnames tijdens behandeling. Hoewel er reeds belangrijke vooruitgang is geboekt met betrekking tot celvrij DNA, heeft dit tot op heden nog geen impact gehad op de dagelijkse patiëntenzorg of geleid tot een verbetering van de overlevingskansen. Door te focussen op het celvrije RNA, dat het mogelijk maakt om functionele veranderingen tijdens het ziektebeloop dynamisch te reflecteren, heeft onze onderzoeksgroep recent ziektespecifieke biomerkers ontwikkeld die ons toelaten accuraat een correcte diagnose te stellen, het fenotype te bepalen, alsook hoogrisicopatiënten reeds voor de start van de behandeling te identificeren. Deze biomerkers kunnen bovendien bepaald worden op een bloedplasmastaal met een volume van slechts 200 µl. Hiernaast onthulde een longitudinale celvrije RNA-analyse op gepaarde plasmastalen voor, tijdens en na behandeling duidelijk meetbare verschillen tussen patiënten die na eerstelijnstherapie een complete remissie bereiken enerzijds en refractaire/hervallen patiënten anderzijds. Celvrij RNA als complementaire, functionele bron van genetische informatie kan de sleutel zijn tot de implementatie van robuuste, minimaal-invasieve biomerkers, kan bijdragen aan een voortschrijdend biologisch inzicht in de onderliggende moleculaire ziekteprocessen, en kan uiteindelijk leiden tot gepersonaliseerde geneeskunde op maat van de patiënt.
Hoofddoelstellingen:
- Het valideren van de recent geïdentificeerde celvrije RNA biomerkers voor de diagnose, fenotypering en risicostratificatie van DLBCL-patiënten in een grote, onafhankelijke cohorte met als doel de implementatie ervan in de dagelijkse, klinische praktijk.
- De nood aan invasieve weefselbiopsieën drastisch verminderen.
- Het toepassen van celvrij RNA om een eventuele minimale ziekterest vast te stellen en op te volgen, alsook om ziekteherval vroegtijdig te detecteren.
Het diffuus grootcellig B-cel lymfoom (DLBCL) is het meest voorkomende histologische subtype van het non-Hodgkin lymfoom. DLBCL is een agressieve maligniteit die uitgesproken heterogeen is op morfologisch, genetisch en biologisch vlak. Hoewel een complete remissie wordt bereikt in 70% van de patiënten met eerstelijns immunochemotherapie (R-CHOP), hebben refractaire of hervallen patiënten nog steeds een slechte prognose, met een 5-jaars overleving van slechts 20%.
Hypothese
De analyse van circulerende nucleïnezuren in het bloedplasma (liquid biopsy) is veelbelovend in kankeronderzoek omwille van het minimaal-invasieve karakter, de capaciteit om de inter- en intra-tumorale heterogeniteit te weerspiegelen, alsook de mogelijkheid tot herhaalde bloedafnames tijdens behandeling. Hoewel er reeds belangrijke vooruitgang is geboekt met betrekking tot celvrij DNA, heeft dit tot op heden nog geen impact gehad op de dagelijkse patiëntenzorg of geleid tot een verbetering van de overlevingskansen. Door te focussen op het celvrije RNA, dat het mogelijk maakt om functionele veranderingen tijdens het ziektebeloop dynamisch te reflecteren, heeft onze onderzoeksgroep recent ziektespecifieke biomerkers ontwikkeld die ons toelaten accuraat een correcte diagnose te stellen, het fenotype te bepalen, alsook hoogrisicopatiënten reeds voor de start van de behandeling te identificeren. Deze biomerkers kunnen bovendien bepaald worden op een bloedplasmastaal met een volume van slechts 200 µl. Hiernaast onthulde een longitudinale celvrije RNA-analyse op gepaarde plasmastalen voor, tijdens en na behandeling duidelijk meetbare verschillen tussen patiënten die na eerstelijnstherapie een complete remissie bereiken enerzijds en refractaire/hervallen patiënten anderzijds. Celvrij RNA als complementaire, functionele bron van genetische informatie kan de sleutel zijn tot de implementatie van robuuste, minimaal-invasieve biomerkers, kan bijdragen aan een voortschrijdend biologisch inzicht in de onderliggende moleculaire ziekteprocessen, en kan uiteindelijk leiden tot gepersonaliseerde geneeskunde op maat van de patiënt.
Hoofddoelstellingen:
- Het valideren van de recent geïdentificeerde celvrije RNA biomerkers voor de diagnose, fenotypering en risicostratificatie van DLBCL-patiënten in een grote, onafhankelijke cohorte met als doel de implementatie ervan in de dagelijkse, klinische praktijk.
- De nood aan invasieve weefselbiopsieën drastisch verminderen.
- Het toepassen van celvrij RNA om een eventuele minimale ziekterest vast te stellen en op te volgen, alsook om ziekteherval vroegtijdig te detecteren.
