Sport, spel enrookpreventie

Jongeren in een maatschappelijk kwetsbare positie hebben een grotere kans om te beginnen roken of vapen. De toolkit KickAsh!, ontwikkeld door onderzoekers van UGent, geeft jeugdwerkers handvatten om het thema te bespreken in sport- en recreatieorganisaties.

Wat houdt je onderzoek precies in? 

‘We hebben een digitale toolkit ontwikkeld voor rookpreventie bij kwetsbare jongeren tussen 12 en 18 jaar. Die doelgroep willen we bereiken via organisaties die sport- en recreatieactiviteiten aanbieden. Met KickAsh! kunnen de jeugdwerkers het thema op een ongedwongen manier aankaarten. Zo zijn er posters over de link tussen tabak en gezondheid, klimaat en kinderarbeid. De tool bevat ook spelletjes en creatieve opdrachten. Zoals: maak een rookvrije rap of pimp het verboden-te-roken-bordje. De jeugdwerkers kunnen naar believen tools selecteren, aanpassen en combineren, bijvoorbeeld voor een rookvrije week.’ 

Hoe maakt je onderzoek het verschil? 

‘Mensen uit kwetsbare groepen worden vaker ziek en sterven vroeger dan gemiddeld. Dat komt omdat ze vaker blootstaan aan gezondheidsrisico’s. In kansarme gezinnen wordt bijvoorbeeld meer gerookt. Dat heeft een impact op de gezondheid van opgroeiende kinderen en verlaagt de drempel om later zelf te roken. Zo blijft de gezondheidskloof bestaan. Daarom willen we graag vroeg – en liefst preventief – ingrijpen. Campagnes op school werken minder goed voor die jongeren, dat weten we uit onderzoek. Organisaties die sport en recreatie aanbieden, zijn beter geschikt om gezondheidsboodschappen te verspreiden. Daar zijn jongeren omringd door gelijkgestemde leeftijdsgenoten en jeugdwerkers die hen begrijpen en die ze vertrouwen.’ 

Waarom is de 387.000 euro van Kom op tegen Kanker onmisbaar? 

‘De overheid steekt weinig geld in preventie. Kom op tegen Kanker doet dat gelukkig wel, en dat voor een moeilijk bereikbare groep. Met jullie steun hebben doctoraatsstudenten Babette en Kenji eerst onderzocht wat werkt. Op basis daarvan hebben ze tools ontwikkeld en uitgetest in organisaties die sport en recreatie aanbieden aan kwetsbare jongeren. Uniek is dat KickAsh! samen met die jongeren en jeugdwerkers is ontwikkeld, onder andere tijdens een co-creatiekamp. Zo weten we zeker dat de tools aangepast zijn aan hun noden en hun leefwereld. Inmiddels hebben we de toolkit uitgebreid naar roken én vapen. We kijken nu ook hoe we ook kwetsbare jongeren op anderen plekken kunnen bereiken.’