Werken of studeren na kanker

Weer volwaardig deel uitmaken van de maatschappij is voor kankeroverlevers belangrijk, maar niet gemakkelijk. Heel wat drempels maken het (ex-)kankerpatiënten moeilijk hun leven opnieuw op te pikken en weer te gaan werken. Kom op tegen Kanker pakt ze aan en komt zo op voor het recht op een volwaardige re-integratie van (ex-)kankerpatiënten in onze maatschappij.

Succesverhalen

Doctoraatsstudenten kunnen deeltijds werk hervatten

Doctoraatsstudenten kunnen eindelijk deeltijds werk hervatten na kanker

Kom op tegen Kanker voert sinds enkele jaren actie voor een vlotte werkhervatting na kanker of een andere ernstige aandoening....

Studenten

Beperkt studieprogramma bij ziekte: geen kinderbijslag

Het recht op kinderbijslag is voorbehouden voor studenten die ingeschreven zijn voor een voldoende uitgebreid studieprogramma. Kom op tegen Kanker...

Hoe re-integratie op de werkvloer bevorderen

In de nasleep van hun ziekte kampen veel ex-kankerpatiënten met vermoeidheid, pijn, concentratieproblemen en gevolgen van operaties zoals lymfoedeem. Dat speelt hen parten zodra ze weer aan de slag gaan. Voor Kom op tegen Kanker is het dan ook erg belangrijk dat ze optimaal ondersteund worden. Vier voorstellen om de re-integratie op de werkvloer te bevorderen:

  1. Richt een centraal infopunt op
  2. Sensibiliseer werkgevers over progressieve werkhervatting als recht of als gunst
  3. Evalueer impact re-integratietrajecten
  4. Geef langdurig zieke ambtenaren meer re-integratiemogelijkheden

Richt een centraal infopunt op

Voor ex-kankerpatiënten en hun werkgevers is het vandaag onduidelijk welke mogelijkheden er zijn qua werkhervatting en uitkeringen, tegemoetkomingen en premies. Daarom pleit Kom op tegen Kanker voor één online centraal infopunt waar (ex-)patiënten terechtkunnen met hun vragen over werk, studie en uitkeringen.

Ideaal zou zijn dat ook werkgevers er hun licht kunnen opsteken over werkhervatting en de mogelijkheden die hij zijn werknemer kan of moet aanbieden.

Bij het infopunt zou niet alleen de nodige informatie toegankelijk moeten zijn. De info moet ook toegespitst zijn op de situatie van de werknemer, student of werkgever in kwestie. Bij specifieke vragen moet doorverwezen worden.

Sensibiliseer werkgevers over progressieve werkhervatting als recht en als gunst

(Ex-)kankerpatiënten hebben na hun ziekte tijd nodig om te wennen aan het werkritme en de complexiteit van hun takenpakket. Heel wat (ex-)patiënten gaan daarom niet meteen weer voltijds werken, maar werken deeltijds en blijven deeltijds arbeidsongeschikt. Dat systeem heet progressieve werkhervatting. Het is een gunst voor werknemers die na kanker opnieuw aan de slag willen. De adviserend arts van het ziekenfonds en hun werkgever moeten er toestemming voor geven.

Dat verandert als er sprake is van een handicap: progressieve werkhervatting is dan een recht in het kader van de antidiscriminatiewet. De werkgever moet dan een redelijke aanpassing doen aan het werk van de (ex-)kankerpatiënt. Een voorbeeld: als een arts van een (ex-)kankerpatiënt vermoeidheid of concentratieproblemen als een langdurige arbeidsbeperking attesteert, dan wordt dat beschouwd als een handicap en moet de werkgever van die (ex-)kankerpatiënt redelijke aanpassingen aan diens werk doen.

Nog te weinig werkgevers zijn zich daarvan bewust. Kom op tegen Kanker ijvert er dan ook voor om werkgevers te sensibiliseren. Dat zou de drempel verlagen voor werknemers die met laattijdige gevolgen van de behandeling geconfronteerd worden en die momenteel het gesprek rond aanpassingen met de werkgever niet durven aan te gaan.

Evalueer impact re-integratietrajecten

Kom op tegen Kanker pleit voor een permanente opvolging en evaluatie van de impact van de re-integratietrajecten op (ex-)kankerpatiënten die weer aan de slag gaan. Het lijkt er immers op dat werkgevers een re-integratietraject nog al te vaak zien als tussenstap om de loopbaan te beëindigen wegens medische overmacht.

In 68 % van de gevallen werd geoordeeld dat (ex-)kankerpatiënten definitief arbeidsongeschikt zijn en niet in staat om aangepast of ander werk uit te voeren (cijfers uit 2017). Die cijfers stemmen ons bezorgd en wijzen op de noodzaak van een permanent opvolging en bijsturing als dat niet verbetert.

De cijfers zorgen ook voor een negatieve perceptie bij werknemers die overwegen zo’n traject op te starten. Het is moeilijk die bezorgdheid weg te nemen zolang de cijfers zo hoog liggen. Om van die re-integratietrajecten een succes te maken is het belangrijk dat werkgevers en werknemers voldoende ondersteund worden.

  • Bijvoorbeeld door een sensibiliseringscampagne bij werkgevers zodat ze meer kansen tot werkhervatting bieden en dus re-integratietrajecten vaker succesvol zijn. 
  • Het is eveneens belangrijk (ex-)kankerpatiënten voldoende te ondersteunen en wegwijs te maken in de re-integratie. Daarom steunt Kom op tegen Kanker het Rentree-project dat begeleiding en ondersteuning bij werkhervatting biedt. Er wordt ook geëvalueerd of de ondersteuning (kosten)effectief is. Als zo’n begeleiding een meerwaarde blijkt te hebben, moeten ze ruimer en structureel toegankelijk worden.
Meer re-integratiemogelijkheden voor langdurig zieke ambtenaren

Kom op tegen Kanker pleit voor meer re-integratiemogelijkheden voor langdurig zieke ambtenaren. Niet-contractuele ambtenaren die tijdens of na kanker hun werk willen hervatten, hebben niet dezelfde opties als werknemers in de privésector. Zij moeten opnieuw aan de slag in een zeer rigide systeem met een beperkt aantal mogelijkheden.

  • Zo is progressieve werkhervatting in het onderwijs enkel mogelijk als leerkrachten minstens halftijds hun werk hervatten of zolang ze nog ziektedagen hebben. Addertje onder het gras: ziektedagen bouw je in het onderwijs op per gewerkt jaar. Wie dus op jongere leeftijd kanker krijgt of voor langere tijd out is, zit snel door zijn ziektedagen heen en heeft daardoor slechts beperkte mogelijkheden om z’n werk te hervatten. Het is belangrijk dat (ex-)kankerpatiënten niet opzij worden geschoven, enkel omdat zij niet direct halftijds kunnen werken of omdat ze geen ziektedagen meer hebben.
  • Ander knelpunt is dat ambtenaren wegens ziekte op pensioen gesteld worden omdat ze geen ziekteverlof meer hebben. Zeker als dat op jonge leeftijd gebeurt, leidt het tot schrijnende situaties. Het maandelijkse pensioen waarop je dan terugvalt, is zeer beperkt door de korte carrière.
  • En zodra je een pensioenstatuut hebt, is het moeilijk om andere activiteiten te verrichten zonder dat pensioen kwijt te spelen. Dat is zeer frustrerend voor de (ex-)kankerpatiënten in kwestie: zij willen wel werken, maar worden door de rigide regelgeving ontmoedigd.

Om die vroegtijdige pensioenen zo veel mogelijk te vermijden, stelt Kom op tegen Kanker voor dat de onafhankelijke instantie die de medische geschiktheid van overheidspersoneel beoordeelt en uitspraak doet over hun re-integratiemogelijkheden (Medex), standaard eerst grondig onderzoekt of redelijke aanpassingen op de job mogelijk zijn alvorens iemand op pensioen te stellen. Medex moet daarvoor meer en ruimere beslissingsmogelijkheden krijgen. Denk aan progressieve werkhervatting voor zij die geen ziektedagen meer hebben, waarbij de mate en duur van de progressieve tewerkstelling afgestemd zijn op de situatie van de betrokkene. Nu wordt nog al te vaak vertrokken vanuit een rigide kader dat de persoonlijke situatie onvoldoende erkent.