Betere screening bij transgender- en genderdiverse mensen

Transgender- en genderdiverse mensen vinden vaak moeilijk de weg naar kankerpreventie. Kom op tegen Kanker financiert het onderzoeksproject FIGHT-CanCER, dat voor die doelgroep, maar ook voor hulpverleners, een tool wil ontwikkelen die daarbij kan helpen. Wessel van de Veerdonk, onderzoekscoördinator preventie en empowerment bij Thomas More, vertelt.

Wat houdt je onderzoek precies in?

‘We horen uit de praktijk dat transgender- of genderdiverse personen vaak minder toegang hebben tot de screening voor borst- en baarmoederhalskanker, HPV-vaccinatie en andere vormen van preventieve zorg. Ze stellen zich terughoudend op, vinden niet de juiste informatie en vallen uit de boot bij overheidscampagnes. Transvrouwen die niet wettelijk als vrouw geïdentificeerd zijn, krijgen bijvoorbeeld geen uitnodiging voor de bevolkingsonderzoeken rond borst- en baarmoederhalskanker. Dat is ook zo bij transmannen die zich net wél wettelijk als man geregistreerd hebben, terwijl zij vaak wel nog een baarmoeder hebben. Door educatief materiaal te ontwikkelen, willen we de toegang tot preventieve zorg verbeteren, zowel voor transpersonen als voor zorgverleners.’

Hoe maakt je onderzoek het verschil?

‘Vroege opsporing en vaccinatie tegen het humaan papillomavirus (HPV) kunnen ervoor zorgen dat borst- en baarmoederhalskanker sneller worden opgespoord. Zonder uitnodiging moet je dat zelf regelen, maar daar komen flink wat drempels bij kijken. Ons onderzoek moeten leiden tot een tool die helpt om de juiste beslissingen te nemen voor wie kankerpreventie overweegt. Daarnaast willen we zorgverleners en overheden adviseren om transgender- en genderdiverse mensen beter te bereiken. Een gebrek aan kennis en opleiding staat communicatie over kankerrisico's en kankerpreventie nu vaak in de weg. Terwijl een transvrouw die vrouwelijke hormonen krijgt meer kans op borstkanker heeft.’

Hoe wordt de 445.221 euro van Kom op tegen Kanker besteed?

‘Na een aantal grondige literatuurstudies gaan we onder meer in België, Nederland en Italië een grootschalige enquête opzetten. Zo willen we zicht krijgen op de ervaringen van transgender-, genderdiverse en intersekse personen die op zoek zijn naar eerstelijnszorg en kankerpreventie, zoals kankerscreening en HPV-vaccinatie. Hoe verloopt het contact met hulpverleners? In hoeverre is de doelgroep op de hoogte van bevolkingsonderzoeken en HPV-vaccinatie? Hoeveel mensen namen daaraan deel en hoe was die ervaring? Ten slotte is er natuurlijk de ontwikkeling van de beslishulp en het testen ervan. Dat gebeurt allemaal in nauwe samenwerking met de doelgroep, maar ook met experten en hulpverleners. Zo weten we zeker dat we de drempel naar preventieve zorg effectief verlagen.’