Promotors:
Project Partners:
UZA
UZGent
UZ Leuven
Iridium Cancer Network
AZ Sint-Jan Brugge av
UAntwerpen
UZA
UZGent
UZA
UAntwerpen
Ziekenhuis aan de Stroom vzw (ZAS)
VITAZ vzw
Budget uitgereikt door Kom op tegen Kanker:
€985.250
Samenvatting
Een slikstoornis (dysfagie) is een van de meest voorkomende complicaties tijdens en na de
behandeling met radiotherapie voor hoofd-halskanker (HHK). We spreken over radiatie-geassocieerde dysfagie of RAD. De medische gevolgen zoals afhankelijkheid van een sondevoeding,
ondervoeding en aspiratiepneumonie, leiden tot hoge ziektekosten en bedreigen op lange termijn de overlevingskansen van de patiënt. Hiernaast mogen ook de psychosociale gevolgen, zoals sociale deprivatie, een daling in zelfbeeld en depressie, niet onderschat worden. Deze gevolgen van RAD dragen aanzienlijk bij tot een verminderde levenskwaliteit, wat het belang van preventie benadrukt. Onderzoek naar het uitvoeren van intensieve preventieve slikoefeningen (PSO) heeft reeds aangetoond dat dit een positief effect heeft op de slikfunctie, de spiersamenstelling van de slikspieren en de levenskwaliteit van de patiënt. Deze effecten worden echter ondermijnd door lage tot matige therapietrouw ten aanzien van deze oefeningen. Onze recent uitgevoerde KOTK-PRESTO-trial, waarbij 150 patiënten met gevorderde orofarynx kanker aan deelnamen, vergeleek 3 manieren van aanbieden van PSO. Aan de hand van de resultaten van dit onderzoek weten we dat we significant positieve effecten op de slikfunctie kunnen verwachten wanneer patiënten meer dan 75% van de PSO uitvoeren. Hiernaast werd een gemiddelde therapietrouw van meer dan 75% enkel behaald bij de patiënten die oefenden onder continue begeleiding van een logopedist (‘therapeut-groep’). HHK patiënten hebben echter al heel wat afspraken voor en tijdens de radiotherapie, en intensieve face-to-face PSO betekent nog meer afspraken en tijd in het ziekenhuis. Bovendien vereist face-to-face PSO heel wat menselijke (personeels-)middelen en is dit logistiek erg uitdagend. Het doel van huidige studie is daarom om aan de hand van een hybride wijze van aanbieden van de oefeningen, waarbij 50% thuis geoefend wordt in combinatie met 50% therapiesessies met de logopedist, de succesvolle klinische toepassing te maximaliseren. Op deze manier willen we het effectieve PSO-programma toegankelijk maken voor alle HHK patiënten die met radiotherapie behandeld worden.
De concrete doelstellingen van PRESTO-II zijn:
1. Het vergelijken van de algemene therapietrouw, de spierkracht, de slikfunctie (inclusief
instrumentele evaluatie), de levenskwaliteit tussen een nieuwe PRESTO-therapeut groep en
een PRESTO-hybride groep.
2. Het uitvoeren van een kosteneffectiviteitsanalyse van de PRESTO-programma’s.
3. Het onderzoeken van de langetermijneffecten van PRESTO-PSO, tot 1 jaar na de
radiotherapie.
4. Het valideren van het effect van het PRESTO-programma in een nieuwe en meer diverse
populatie, namelijk orofarynx en hypofarynx kanker, om de effecten te kunnen
generaliseren.
behandeling met radiotherapie voor hoofd-halskanker (HHK). We spreken over radiatie-geassocieerde dysfagie of RAD. De medische gevolgen zoals afhankelijkheid van een sondevoeding,
ondervoeding en aspiratiepneumonie, leiden tot hoge ziektekosten en bedreigen op lange termijn de overlevingskansen van de patiënt. Hiernaast mogen ook de psychosociale gevolgen, zoals sociale deprivatie, een daling in zelfbeeld en depressie, niet onderschat worden. Deze gevolgen van RAD dragen aanzienlijk bij tot een verminderde levenskwaliteit, wat het belang van preventie benadrukt. Onderzoek naar het uitvoeren van intensieve preventieve slikoefeningen (PSO) heeft reeds aangetoond dat dit een positief effect heeft op de slikfunctie, de spiersamenstelling van de slikspieren en de levenskwaliteit van de patiënt. Deze effecten worden echter ondermijnd door lage tot matige therapietrouw ten aanzien van deze oefeningen. Onze recent uitgevoerde KOTK-PRESTO-trial, waarbij 150 patiënten met gevorderde orofarynx kanker aan deelnamen, vergeleek 3 manieren van aanbieden van PSO. Aan de hand van de resultaten van dit onderzoek weten we dat we significant positieve effecten op de slikfunctie kunnen verwachten wanneer patiënten meer dan 75% van de PSO uitvoeren. Hiernaast werd een gemiddelde therapietrouw van meer dan 75% enkel behaald bij de patiënten die oefenden onder continue begeleiding van een logopedist (‘therapeut-groep’). HHK patiënten hebben echter al heel wat afspraken voor en tijdens de radiotherapie, en intensieve face-to-face PSO betekent nog meer afspraken en tijd in het ziekenhuis. Bovendien vereist face-to-face PSO heel wat menselijke (personeels-)middelen en is dit logistiek erg uitdagend. Het doel van huidige studie is daarom om aan de hand van een hybride wijze van aanbieden van de oefeningen, waarbij 50% thuis geoefend wordt in combinatie met 50% therapiesessies met de logopedist, de succesvolle klinische toepassing te maximaliseren. Op deze manier willen we het effectieve PSO-programma toegankelijk maken voor alle HHK patiënten die met radiotherapie behandeld worden.
De concrete doelstellingen van PRESTO-II zijn:
1. Het vergelijken van de algemene therapietrouw, de spierkracht, de slikfunctie (inclusief
instrumentele evaluatie), de levenskwaliteit tussen een nieuwe PRESTO-therapeut groep en
een PRESTO-hybride groep.
2. Het uitvoeren van een kosteneffectiviteitsanalyse van de PRESTO-programma’s.
3. Het onderzoeken van de langetermijneffecten van PRESTO-PSO, tot 1 jaar na de
radiotherapie.
4. Het valideren van het effect van het PRESTO-programma in een nieuwe en meer diverse
populatie, namelijk orofarynx en hypofarynx kanker, om de effecten te kunnen
generaliseren.
